🇹🇯 Tojikistonda RESILAND CA+
RESILAND Tojikiston loyihasining maqsadi Tojikistonning tanlangan hududlarida landshaftni barqaror boshqarish maydonini kengaytirish hamda Tojikistonning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan transchegaraviy landshaftlarni tiklash bo‘yicha hamkorligini rag‘batlantirishdan iborat.
Loyiha ma'lumotlari
| Loyiha nomi | RESILAND CA+ dasturi: Tojikistonda landshaftlarning iqlimga bardoshliligini tiklash loyihasi |
| Loyiha ID raqami | P171524 ↗ |
| Grant raqami | D972-TJ |
| Mamlakat | Tojikiston Respublikasi |
| Mintaqa | Yevropa va Markaziy Osiyo |
| Holat | ● Faol |
| Tasdiqlangan sana | 25-fevral, 2022-yil |
| Kuchga kirish sanasi | 11-noyabr, 2022-yil |
| Yopilish sanasi | 30-sentabr, 2027-yil |
| Umumiy moliyalashtirish | 45,00 million AQSH dollari, Jahon banki Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi (IDA) |
| Amalga oshiruvchi agentlik | Tojikiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi |
| Tematik yo‘nalishlar | Landshaftni barqaror boshqarish, iqlimga bardoshlilik, ofatlar xavfini boshqarish va mintaqaviy hamkorlik |
| M&E monitoring paneli | Loyiha monitoringini ko‘rish ↓ |
Asosiy aloqalar
Asferachew Abate Abebe
Jahon bankining atrof-muhit bo‘yicha katta mutaxassisi
Solijon Mirozoev
Loyiha koordinatori, Atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi
Loyiha hududlari
Zarafshon havzasi
Sug‘d viloyati · O‘zbekiston va Qirg‘iziston Respublikasi bilan chegaradosh
Yuqori Panj
Tog‘li Badaxshon muxtor viloyati (TBMV) · Qirg‘iziston Respublikasi va Afg‘oniston bilan chegaradosh
Quyi Kofarnihon
Xatlon viloyati · O‘zbekiston va Afg‘oniston bilan chegaradosh
Umumiy ma'lumot
Tojikistonda landshaftlarning iqlimga bardoshliligini tiklash loyihasi mintaqaviy RESILAND CA+ dasturining bir qismi bo‘lib, uning maqsadi Markaziy Osiyodagi mintaqaviy landshaftlarning bardoshliligini oshirish, bunda asosiy e’tiborni transchegaraviy landshaftlar va birgalikdagi sa’y-harakatlarga qaratishdir.
Loyiha ko‘p qirrali va ko‘pincha bir-biriga zid bo‘lgan yerlardan foydalanish turlari mavjud bo‘lgan hududlarda ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy maqsadlarga erishish uchun yerlarni taqsimlash va boshqarish asoslarini ta’minlovchi landshaft boshqaruvi yondashuvlarini qo‘llaydi.
Loyiha ELMARL, CAMP4ASB hamda Jahon banki va boshqa donorlar tomonidan moliyalashtirilgan o‘rmon xo‘jaligi, yaylovlar, qishloq xo‘jaligi, sug‘orish, ofatlar xavfini kamaytirish va mamlakat qishloq iqtisodiyoti bo‘yicha loyihalar tajribasiga tayanadi.
Loyiha besh yil davomida Tojikiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi tomonidan amalga oshiriladi. Loyiha kichik hajmdagi landshaft va tirikchilik manbalariga investitsiyalarni tanlash, loyihalash va boshqarish uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga oladigan qishloq va jamoat darajasidagi resurs foydalanuvchilari guruhlari va tashkilotlari bilan ishlaydi. Shu bilan birga, loyiha investitsiyalarni rejalashtirishga landshaft yondashuvini kiritish uchun turli sektorlar, masalan, Davlat o‘rmon xo‘jaligi agentligi, Energetika va suv resurslari vazirligi, Qishloq xo‘jaligi vazirligi, Moliya vazirligi, shuningdek, mahalliy ma’muriyat va tashkilotlar (tuman, jamoat) bilan hamkorlik qiladi.
Loyiha hududlari/tumanlari bir qator mezonlar asosida tanlab olingan: kambag‘allik darajasi, landshaftni kompleks tiklash salohiyati (yaylov, qishloq xo‘jaligi, suv, o‘rmon xo‘jaligi, bioxilma-xillikni o‘z ichiga olgan holda), mintaqaviy va transchegaraviy koridorlar hamda hukumat va donorlar tomonidan moliyalashtiriladigan tashabbuslar bilan o‘zaro muvofiqlik.
Loyiha quyidagilarga yo‘naltirilgan tadbirlar orqali bardoshlilikni oshirishga hissa qo‘shadi: yer foydalanuvchilarining texnik salohiyatini oshirish va maslahat yordami; institutlarni va axborotdan foydalanish imkoniyatini qo‘llab-quvvatlash; investitsiyalarni tanlashdan oldin resurslar va iqlim xavflarini baholash; hamda uglerodni bog‘lovchi barqaror yer boshqaruvi va iqlimga moslashish bo‘yicha qator investitsiyalarni amalga oshirish.
Loyihaning asosiy benefitsiarlari landshaftni tiklash amaliyotlarini joriy etishdan manfaatdor bo‘lgan qishloq jamoalari, xususiy fermerlar va fermer xo‘jaliklari guruhlari, qishloqlar va qishloq jamoalari hamda resurs foydalanuvchilari guruhlari (masalan, yaylovlar bo‘yicha) hisoblanadi. Ushbu jamoalar o‘z tirikchilik manbalarini yaxshilaydigan, bardoshliligini oshiradigan va shu bilan birga ekotizim funksiyalarini tiklashga hissa qo‘shadigan texnologiya va yondashuvlarni amalga oshirish uchun texnik va moliyaviy yordamdan foydalanadilar. Davlat idoralari milliy va mintaqaviy miqyosda yerlardan foydalanishning turli shakllarini muvofiqlashtirish uchun landshaftni kompleks rejalashtirish bo‘yicha texnik yordam oladilar. Davlat muassasalari o‘rmon, yaylov va muhofaza etiladigan hududlarda tiklash ishlarini moliyalashtirishdan foyda ko‘radilar.
Loyihani rivojlantirish maqsadlari
Tojikistonning tanlangan hududlarida landshaftni barqaror boshqarish maydonini kengaytirish
180 000 ga
landshaftni barqaror boshqarish amaliyotlari joriy etilgan
336,000
landshaftni boshqarish amaliyotlaridan foyda ko‘rayotgan aholi
134,000
shundan landshaftni boshqarish amaliyotlaridan foyda ko‘rayotgan ayollar
Tojikistonning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan transchegaraviy landshaftlarni tiklash bo‘yicha hamkorligini rag‘batlantirish
5
uyg‘unlashtirilgan transchegaraviy barqaror landshaft boshqaruvi siyosatlari
Maxsus maqsadlar
Komponent
Institutlar, siyosat va mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlash
- Yer degradatsiyasining neytralligi bo‘yicha belgilangan maqsad
- 2040-yilgacha bo‘lgan davr uchun Milliy ko‘kalamzorlashtirish dasturi bo‘yicha harakatlar rejasi, yangi Ekologik kodeks va 4 ta muhofaza etiladigan hududni boshqarish rejalari ishlab chiqildi
- Markaziy va mahalliy davlat organlarining 550 nafar xodimi landshaftni kompleks boshqarish va turdosh mavzular bo‘yicha o‘qitildi (markaziy, mahalliy va ayollar kesimida)
Komponent
Bardoshli landshaftlar va tirikchilik manbalarini yaxshilash
- Milliy o‘rmon inventarizatsiyasi yakunlandi va ochiq e’lon qilindi
- 629 669 ga o‘rmon maydoni boshqaruv rejalari bilan qamrab olindi
- 87 000 ga yaylov maydoni yaylovlarni boshqarish rejalari bilan qamrab olindi
- 4 ta muhofaza etiladigan hududni boshqarish rejasi tayyorlandi
- Yiliga 240 000 metrik tonna sof issiqxona gazlari (GHG) emissiyasi
- Ajratilgan sub-grantlarning 15 foizi ayollar boshqaradigan yoki asosan ayollardan iborat guruhlar hissasiga to‘g‘ri keladi
- Kengashlar/boshqaruvlar/qo‘mitalar tarkibida qaror qabul qilish rollarida ayol a’zolari bo‘lgan yaylov foydalanuvchilari uyushmalari (PUU)/o‘rmon foydalanuvchilari guruhlari (FUG)/umumiy manfaatdor guruhlar (CIG) ulushi 50 foizni tashkil etadi
Komponent
Loyihani boshqarish va muvofiqlashtirish
- Amalga oshirilayotgan tadbirlardan mamnun bo‘lgan bevosita benefitsiarlarning 90 foizi (har yili, tabaqalashtirilgan holda)
- Murojaatlar/shikoyatlarning 90 foizi javob berish muddati bo‘yicha belgilangan xizmat standartlari doirasida hal qilindi
Maqsadli guruhlar
Hamkorlar
Tojikiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasining Investitsiya loyihalarini amalga oshirish markazi
Asosiy ijrochi agentlik
Markaziy Osiyo mintaqaviy ekologiya markazi (CAREC)
Mintaqaviy hamkorlik va 1.2-kichik komponentni amalga oshirish
Tojikiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasining Alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar davlat muassasasi
Tojikiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Davlat o‘rmon xo‘jaligi agentligi
Tojikiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Yaylovlarni melioratsiyalash tresti
Loyiha monitoringi
Ushbu panel Tojikistondagi RESILAND CA+ loyihasini amalga oshirishga umumiy nuqtai nazarni taqdim etadi, unda asosiy koʻrsatkichlar, amalga oshirish jarayoni va milliy darajadagi natijalar koʻrsatilgan.